Ketogene therapie en psychische klachten: hoopvolle ontwikkelingen vanuit onderzoek
Door Diane Kamphuis – Ketogeen Metabool Therapeut & GGZ-agoog
Er is een stille crisis gaande qua mentale gezondheid. Steeds meer mensen kampen met angst, depressie, bipolaire klachten, eetstoornissen, trauma of psychose — en vaak voelt het alsof de mogelijkheden beperkt zijn.
Tegelijkertijd gebeurt er iets opmerkelijks. In de wetenschap én in de praktijk groeit de aandacht voor één interventie die lange tijd vooral bekend stond als “het epilepsiedieet”: ketogene therapie.
Voor mijn opleiding Ketogene Metabole Therapie (bij het Ketogeen Instituut Nederland) heb ik een verkennend onderzoek uitgevoerd naar de vraag:
Kan ketogene therapie bijdragen aan het herstel van psychische aandoeningen?
In deze blog neem ik je mee in de belangrijkste inzichten. En vooral: wat dit zou kunnen betekenen voor mensen die al lang zoeken naar echte verlichting van hun psychische klachten.
Waarom dit onderwerp mij persoonlijk raakt
Sinds 2013 werk ik in de GGZ, als GGZ-agoog en ervaringsdeskundige, met mensen met complexe zorgvragen en dubbeldiagnoses.
Vanuit mijn werk én mijn eigen herstelervaringen, heb ik van dichtbij gezien en beleefd hoe groot de impact van psychische aandoeningen is — en hoe vaak herstel voelt als “net niet haalbaar”.
Juist daarom voelde ik de urgentie om deze vraag te onderzoeken. Want: wat als er méér mogelijk is dan symptoombestrijding alleen?
Ketogene therapie: meer dan een dieet
Ketogene therapie is geen “hippe trend” of alleen maar een snelle afvalmethode. Het is een metabole interventie: een manier om het lichaam (en het brein) te ondersteunen door te schakelen van suikerverbranding naar vetverbranding.
En daar gebeurt iets bijzonders. Wanneer het lichaam ketonen aanmaakt, kunnen de hersenen deze gebruiken als alternatieve brandstofbron.
Dat effect is al sinds de jaren 1920 bekend bij epilepsie, maar wordt nu steeds vaker onderzocht o.a. bij psychische aandoeningen.
De wetenschappelijke shift: van ‘psychisch’ naar ‘metabool’
In mijn onderzoek kwam een rode draad naar voren: wereldwijd zien steeds meer onderzoekers psychische klachten niet alleen als ‘chemische disbalans’, maar juist óók als een verstoring in energiehuishouding, ontsteking en metabolisme.
Er zijn inmiddels studies en publicaties die suggereren dat ketogene interventies mentale gezondheidsproblemen kunnen helpen voorkomen, verbeteren en zelfs oplossen.
En zijn de afgelopen jaren in meerdere landen grootschalige gerandomiseerde onderzoeken (met controlegroep) gestart bij mensen met psychische aandoeningen zoals o.a. depressie, schizofrenie en bipolaire stoornis.
Wat daarbij opvalt: de resultaten gaan niet alleen over “minder klachten”, maar ook over remissie (vermindering van symptomen en zelfs volledige verdwijning van symptomen) meer kwaliteit van leven en meer zelfvertrouwen — iets wat tot voor kort ondenkbaar was.
Wat zeggen cliënten en behandelaren over ketogene therapie?
Naast theorie keek mijn onderzoek ook naar ervaringen uit de praktijk: casussen, cliëntverhalen en ervaringen van behandelaren.
In verschillende recente casusrapporten zien we dat mensen met o.a. depressie, angst, PTSS, schizofrenie en eetstoornissen onder begeleiding ketogeen gingen leven — en dat dit bij sommigen leidde tot volledige remissie.
Dat wil niet zeggen dat ketogene therapie een “wondermiddel” is of voor iedereen geschikt. Maar het laat wél zien dat er iets fundamenteels gebeurt wanneer het brein een andere brandstof krijgt en ontstekingsprocessen dalen.
En wat dan met de kritiek over ketogene therapie?
Een belangrijk onderdeel van mijn onderzoek was ook het kritisch bekijken van de zorgen rondom het ketogeen dieet. Er is onder andere kritiek op lange termijn haalbaarheid en op mogelijke risico’s bij verkeerd gebruik of onvoldoende begeleiding.
Daarom is het advies ook duidelijk:
👉 ketogene therapie vraagt om deskundige begeleiding en monitoring, zeker bij mensen met psychische aandoeningen.
Ketogene therapie is een veelbelovende route
Op basis van de literatuur en praktijkervaringen is de conclusie vanuit mijn onderzoek:
wereldwijde onderzoeksresultaten laten zien dat ketogene therapie effectief kan zijn voor herstel bij mensen met psychische aandoeningen, waardoor mentale gezondheid en kwaliteit van leven significant kan verbeteren.
En misschien nog belangrijker: dit biedt hoop. Voor cliënten, voor naasten, en ook voor behandelaren die voelen dat het anders moet.
Tot slot: dit is precies waar Vitastisch voor staat
Via Vitastisch werk ik vanuit de overtuiging dat lichaam en brein één geheel zijn.
En dat herstel vaak begint met het stellen van een andere vraag:
Wat heeft jouw systeem nodig om weer veilig en stabiel te kunnen functioneren?
Ketogene therapie is daarin geen “dieet”, maar een krachtige ingang.
En ik ben dankbaar dat ik hier onderzoek naar heb mogen doen en de krachtige tool ketogene therapie mag toepassen binnen mijn praktijk.
Wil je het volledige onderzoek lezen?
In mijn onderzoeksverslag deel ik alle bronnen, onderbouwingen en praktijkvoorbeelden waarop deze blog is gebaseerd.
Vul je naam en emailadres in, dan verstuur ik z.s.m. het onderzoek naar jouw mailbox.
Bedankt voor het lezen van deze blog.
Hartelijke groet van Diane Kamphuis
