Door Diane Kamphuis – GGZ-agoog & ketogeen metabool therapeut
Insulineresistentie: wat gebeurt er in je lichaam?
Je eet, je lichaam haalt energie uit je voeding en je gaat verder met je dag. Dat lijkt vanzelfsprekend. Maar achter de schermen gebeurt er van alles om ervoor te zorgen dat je lichaam die energie goed kan gebruiken.
Insuline speelt daarin een belangrijke rol.
Misschien heb je weleens gehoord van insulineresistentie. Het wordt vaak genoemd in verband met bloedsuiker, overgewicht en diabetes type 2. Maar wat betekent het eigenlijk? En wat gebeurt er wanneer je lichaam minder gevoelig wordt voor insuline?
🌿 Als je begrijpt hoe insuline werkt, begrijp je ook beter waarom je stofwisseling aandacht verdient.
Wat doet insuline in je lichaam?
Wanneer je eet, worden voedingsstoffen tijdens de spijsvertering afgebroken. Koolhydraten worden grotendeels omgezet in glucose, die via je bloed door je lichaam wordt vervoerd.
Je cellen kunnen glucose gebruiken als brandstof. Maar om die energie goed te verwerken, speelt insuline een belangrijke rol.
Insuline is een hormoon dat wordt aangemaakt door je alvleesklier. Na een maaltijd stijgt je bloedsuiker en geeft je alvleesklier insuline af. Dit helpt onder andere spier- en vetcellen om glucose op te nemen. Ook helpt insuline je lichaam om energie op te slaan voor later.
Je kunt insuline vergelijken met een sleutel die helpt om glucose beschikbaar te maken voor je cellen.
Wanneer dit proces goed verloopt, houdt je lichaam je bloedsuiker binnen gezonde grenzen.
Wat is insulineresistentie?
Bij insulineresistentie reageren bepaalde lichaamscellen minder goed op insuline. Het gaat onder andere om cellen in je spieren, vetweefsel en lever.
Je lichaam moet dan meer moeite doen om je bloedsuiker te reguleren. Je alvleesklier kan aanvankelijk extra insuline aanmaken om dit te compenseren.
Daardoor kan je bloedsuiker lange tijd binnen de normale grenzen blijven, terwijl je lichaam al minder gevoelig is geworden voor insuline.
Wanneer de alvleesklier uiteindelijk niet meer voldoende kan compenseren, kan je bloedsuiker stijgen. Er kan dan sprake zijn van prediabetes of, wanneer aan de diagnostische criteria wordt voldaan, diabetes type 2.
Insulineresistentie is dus niet hetzelfde als diabetes type 2, maar kan wel een rol spelen bij het ontstaan ervan.
Waaraan merk je insulineresistentie?
Dit is misschien wel het lastigste: insulineresistentie geeft meestal geen duidelijke klachten.
Je kunt je moe voelen, trek hebben in zoet of moeite hebben met afvallen, maar deze ervaringen bewijzen niet dat je insulineresistentie hebt. Ze kunnen allerlei oorzaken hebben.
Er zijn wel factoren die het risico kunnen verhogen, zoals weinig lichaamsbeweging, overgewicht, een grotere buikomvang, erfelijke aanleg en bepaalde aandoeningen, waaronder het polycysteus-ovariumsyndroom (PCOS).
Ook zonder overgewicht kan insulineresistentie voorkomen.
Vermoed je dat je bloedsuiker of stofwisseling aandacht nodig heeft? Bespreek dit dan met je huisarts. Met bloedonderzoek kan worden onderzocht of er sprake is van prediabetes of diabetes. Insulineresistentie zelf wordt niet altijd rechtstreeks getest.
Welke rol spelen voeding en leefstijl?
Insulineresistentie ontstaat niet door één voedingsmiddel of één verkeerde keuze. Het is een complex proces waarbij verschillende factoren kunnen meespelen.
Je voedingspatroon, beweging, slaap, gewicht, erfelijke aanleg en gezondheid kunnen allemaal een rol spelen.
Gelukkig zijn er leefstijlkeuzes die de insulinegevoeligheid kunnen ondersteunen.
Voeding
Kies zo vaak mogelijk voor voedzame maaltijden met voldoende groenten, vezels, eiwitten en passende vetbronnen. Beperk waar mogelijk sterk bewerkte producten die weinig voedingswaarde bieden. Er bestaat niet één voedingspatroon dat voor iedereen het beste is.
Beweging
Je spieren gebruiken glucose wanneer je beweegt. Regelmatige lichaamsbeweging kan je lichaam gevoeliger maken voor insuline. Je hoeft daarvoor niet meteen intensief te sporten. Ook wandelen en vaker bewegen gedurende de dag kunnen bijdragen.
Slaap en herstel
Voldoende slaap en een regelmatig slaapritme ondersteunen je gezondheid en stofwisseling. Langdurig onvoldoende slapen kan de insulinegevoeligheid ongunstig beïnvloeden.
Gewoontes die bij je passen
Grote veranderingen zijn niet altijd nodig om te beginnen. Kleine, haalbare stappen die je kunt volhouden, kunnen op de lange termijn waardevol zijn.
En hoe past een ketogeen voedingspatroon hierin?
Bij een ketogeen voedingspatroon beperk je de hoeveelheid koolhydraten sterk. Je lichaam gaat daardoor meer vet als brandstof gebruiken en maakt ketonen aan.
Minder koolhydraten eten kan invloed hebben op je bloedsuiker en de hoeveelheid insuline die je lichaam na maaltijden nodig heeft. Een ketogeen voedingspatroon kan voor sommige mensen helpen bij gewichtsverlies en de regulatie van de bloedsuiker.
Het is echter geen noodzakelijke of geschikte keuze voor iedereen. Ook de kwaliteit van je voeding, de volhoudbaarheid en je persoonlijke gezondheidssituatie zijn belangrijk.
Gebruik je insuline of andere bloedsuikerverlagende medicatie? Overleg dan altijd met je behandelaar voordat je je koolhydraatinname sterk verlaagt. Je medicatie kan aangepast moeten worden.
Binnen KetoKompas kijk ik daarom niet alleen naar wat je eet, maar ook naar hoe je jouw voedingspatroon op een passende en haalbare manier kunt vormgeven.
Je stofwisseling begrijpen begint met aandacht
Misschien herken je bepaalde patronen in je energie, je eetgewoontes of je gewicht. Dat kan een aanleiding zijn om eens verder te kijken, maar het vertelt niet vanzelf wat er precies in je lichaam gebeurt.
Je hoeft jezelf niet de schuld te geven en je hoeft ook niet alles tegelijk te veranderen.
Begin met begrijpen wat er speelt. Kijk naar je voeding, je beweging, je slaap en de gewoontes die bij jouw dagelijks leven horen. En laat je medisch begeleiden wanneer daar aanleiding toe is.
Binnen de Vitastisch Lijf & Brein Methode kijk je naar de samenhang tussen je lichaam, je brein en je leefstijl. Niet om overal een verklaring voor te zoeken, maar om beter te ontdekken welke keuzes jou kunnen ondersteunen.
🌿 Van begrijpen naar herstellen. Stap voor stap, op een manier die bij jou past.
Een vraag om mee te nemen
Hoeveel weet jij eigenlijk over je bloedsuiker en je stofwisseling? En is er iets in je energie, voeding of gezondheid waar je graag beter inzicht in zou willen krijgen?