Door Diane Kamphuis – GGZ-agoog & ketogeen metabool therapeut
Waarom schrijft de dokter geen keto voor?
Je hoort steeds vaker over ketogeen eten. Mensen vertellen dat ze ermee afvallen, minder trek hebben of anders naar hun voeding zijn gaan kijken. Ook bij vragen over bloedsuiker en stofwisseling krijgt keto steeds meer aandacht.
Misschien vraag je je daarom af: als voeding zoveel invloed kan hebben op je gezondheid, waarom adviseert mijn huisarts dan niet gewoon een ketogeen voedingspatroon?
Dat is een begrijpelijke vraag. Zeker wanneer je zelf op zoek bent naar meer energie, een gezonder gewicht of een manier om beter voor je lichaam te zorgen.
Het antwoord is niet dat keto per definitie slecht is. Maar ook niet dat keto voor iedereen de beste keuze is.
🌿 Een voedingspatroon kan voor de ene persoon goed werken, terwijl voor iemand anders een andere aanpak beter past.
Een arts kijkt naar meer dan alleen voeding
Wanneer je bij je huisarts komt met vermoeidheid, overgewicht of vragen over je bloedsuiker, kijkt de arts naar je klachten en gezondheid als geheel.
Soms is aanvullend onderzoek nodig. Soms spelen leefstijl en voeding een rol. En soms is er een andere oorzaak die aandacht vraagt.
Een ketogeen voedingspatroon is daarbij niet automatisch de eerste stap.
Dat heeft verschillende redenen. Medische adviezen zijn vaak gebaseerd op richtlijnen die voor grote groepen mensen toepasbaar moeten zijn. Daarbij wordt gekeken naar wetenschappelijk onderzoek, mogelijke voordelen, risico's en de vraag of een aanpak op de lange termijn vol te houden is.
Een arts moet bovendien rekening houden met jouw medische voorgeschiedenis, eventuele medicatie en andere gezondheidsfactoren.
Dat betekent niet dat keto nooit ter sprake kan komen. Wel dat het niet voor iedereen vanzelfsprekend de meest geschikte keuze is.
Keto is niet hetzelfde als minder koolhydraten eten
De termen koolhydraatarm en ketogeen worden nogal eens door elkaar gebruikt. Toch is er een verschil.
Bij koolhydraatarm eten beperk je de hoeveelheid koolhydraten die je binnenkrijgt. Hoeveel dat precies is, verschilt per aanpak.
Bij een ketogeen voedingspatroon beperk je koolhydraten veel sterker, zodat je lichaam meer ketonen gaat produceren. Je lichaam gebruikt dan naast glucose ook meer vet en ketonen als brandstof.
Dat onderscheid is belangrijk wanneer je onderzoek naar voeding bekijkt.
Onderzoek naar koolhydraatarm eten betekent namelijk niet automatisch dat dezelfde conclusies gelden voor een strikt ketogeen voedingspatroon.
Bij volwassenen met diabetes type 2 kan een koolhydraatarm voedingspatroon op korte termijn helpen bij gewichtsverlies en het verbeteren van de bloedsuikerregulatie. Of het op de lange termijn beter werkt dan andere voedingspatronen, is minder duidelijk. Ook is niet aangetoond dat één aanpak voor iedereen de beste is. Bron: Diabetes UK
Waarom krijgt keto niet standaard een plek in ieder voedingsadvies?
Er zijn verschillende redenen waarom een arts niet automatisch voor keto kiest.
1. Niet iedereen heeft hetzelfde nodig
De ene persoon wil afvallen, de ander wil de bloedsuiker beter leren reguleren en iemand anders zoekt vooral naar een manier om zich energieker te voelen.
Die doelen vragen niet altijd om dezelfde aanpak. Ook je gezondheid, voorkeuren en dagelijkse leven spelen mee.
2. Er zijn meerdere voedingspatronen die kunnen helpen
Een gezond voedingspatroon kan op verschillende manieren worden samengesteld. Voor sommige mensen past koolhydraatarm eten goed. Anderen voelen zich prettig bij een gevarieerd voedingspatroon met voldoende groenten, fruit, volkorenproducten, peulvruchten, eiwitten en gezonde vetten.
Bij gewichtsverlies en diabetes type 2 zijn meerdere voedingsstrategieën onderzocht. Er is geen overtuigend bewijs dat één specifieke aanpak op de lange termijn voor iedereen beter is.
3. De veiligheid vraagt soms extra aandacht
Een ketogeen voedingspatroon vraagt om bewuste keuzes. Je wilt voldoende voedingsstoffen, vezels en variatie binnenkrijgen en rekening houden met je persoonlijke gezondheid.
Voor mensen die bepaalde diabetesmedicatie gebruiken, kan een sterke vermindering van koolhydraten bovendien gevolgen hebben voor de bloedsuiker en de medicatiebehoefte.
4. Het moet ook vol te houden zijn
Een voedingspatroon kan op papier goed passen, maar in het dagelijks leven lastig blijken. Je moet het kunnen combineren met je werk, gezin, sociale leven en persoonlijke voorkeuren.
Een aanpak die je op een gezonde manier kunt volhouden, is vaak waardevoller dan een streng plan dat je na korte tijd weer loslaat.
Maar kan keto dan wel iets voor je betekenen?
Ja, voor sommige mensen kan een ketogeen voedingspatroon een passende keuze zijn. Het kan bijvoorbeeld onderdeel zijn van een aanpak gericht op gewichtsverlies of het verbeteren van bepaalde stofwisselingswaarden.
Dat betekent niet dat keto automatisch meer energie geeft, alle trek in zoet wegneemt of insulineresistentie oplost.
Je reactie op voeding is persoonlijk. Bovendien worden je energie en stofwisseling niet alleen beïnvloed door wat je eet. Ook slaap, beweging, stress, medicatie en andere gezondheidsfactoren kunnen meespelen.
Daarom is het belangrijk om niet alleen te kijken naar wat een voedingspatroon belooft, maar ook naar wat er bij jou gebeurt en wat medisch verantwoord is.
Waarom krijg je er dan niet altijd uitleg over?
In een huisartsenconsult is de tijd beperkt. De aandacht gaat vaak eerst naar je hulpvraag, mogelijke medische oorzaken en de behandeling die op dat moment nodig is.
Een uitgebreid gesprek over verschillende voedingspatronen past niet altijd binnen zo'n consult. En niet iedere zorgverlener heeft dezelfde ervaring met ketogene voeding.
Dat hoeft niet te betekenen dat je vraag niet belangrijk is.
Je mag gerust aangeven dat je meer wilt weten over de mogelijkheden van voeding. Vraag bijvoorbeeld welke aanpak bij jouw gezondheidssituatie past, welke voor- en nadelen er zijn en of begeleiding door een diëtist zinvol kan zijn.
Je hoeft daarbij niet zelf al te weten welke oplossing de juiste is.
Wat als je keto wilt proberen?
Begin niet alleen bij de vraag hoeveel koolhydraten je mag eten. Kijk ook naar je doel, je gezondheid en wat je op de lange termijn wilt bereiken.
Stel jezelf bijvoorbeeld deze vragen:
-
Wat wil ik met mijn voeding bereiken?
-
Hoe ziet mijn huidige voedingspatroon eruit?
-
Welke gewoontes wil ik graag veranderen?
-
Past een ketogeen voedingspatroon bij mijn dagelijks leven?
-
Heb ik medische begeleiding nodig?
Gebruik je insuline of bepaalde bloedsuikerverlagende medicijnen? Overleg dan altijd met je behandelaar voordat je je koolhydraatinname sterk verlaagt. Aanpassingen kunnen nodig zijn om onder andere een te lage bloedsuiker te voorkomen. Bij gebruik van SGLT2-remmers bestaat bovendien een risico op ketoacidose bij een ketogeen voedingspatroon. Verander je medicatie nooit op eigen initiatief. Bron: Diabetes UK
Bij Vitastisch kijk ik verder dan het voedingspatroon
Voeding is een belangrijk onderdeel van je gezondheid, maar niet het hele verhaal.
Binnen de Vitastisch Lijf & Brein Methode kijk ik ook naar je slaap, beweging, ontspanning, dagelijkse gewoontes en de signalen van je lichaam.
Niet omdat je alles tegelijk moet veranderen, maar omdat het kan helpen om de samenhang beter te begrijpen.
Ook bij KetoKompas staat daarom niet alleen het ketogeen voedingspatroon centraal. Het gaat erom dat je leert begrijpen wat je eet, waarom je bepaalde keuzes maakt en hoe je stap voor stap een aanpak kunt ontwikkelen die bij jou past.
Keto is daarbij geen verplichting en ook geen wondermiddel. Het is één van de mogelijkheden die je zorgvuldig kunt onderzoeken.
🌿 Je hoeft niet te kiezen voor het voedingspatroon waar je het meest over hoort. Je mag ontdekken wat bij jouw lichaam, gezondheid en leven past.
Een vraag om mee te nemen
Heb jij weleens overwogen om ketogeen te gaan eten, maar twijfel je of het bij jou past? Wat zou je daarover graag beter willen begrijpen?