Waarom val je steeds terug in dezelfde patronen?

Gepubliceerd op 10 september 2026 om 13:23

Door Diane Kamphuis – GGZ-agoog & holistisch therapeut

Je neemt je voor om het anders te doen. Je wilt meer rust nemen, gezonder eten, beter voor jezelf zorgen of minder streng zijn voor jezelf.

En een tijdje lukt dat best goed.

Maar dan wordt het druk. Je slaapt wat minder, er komt van alles tussendoor en voor je het weet, doe je weer precies wat je eigenlijk niet meer wilde doen.

Herkenbaar?

Misschien baal je van jezelf. Je vraagt je af waarom je het niet volhoudt, terwijl je zo graag iets wilt veranderen.

Maar wat als het niet alleen een kwestie is van discipline of doorzetten?

Soms helpt het om niet alleen naar je gedrag te kijken, maar ook te onderzoeken wat eronder ligt.

Je doet niet zomaar wat je doet

Veel van wat je dagelijks doet, gebeurt bijna vanzelf. Je hebt gewoontes ontwikkeld die je helpen om je dag door te komen. Sommige zijn prettig en ondersteunend. Andere kosten je misschien meer energie dan je denkt.

Denk bijvoorbeeld aan:

  • Doorgaan terwijl je eigenlijk moe bent.

  • Eerst voor anderen zorgen en jezelf op de laatste plaats zetten.

  • Iets eten wanneer je spanning ervaart of behoefte hebt aan een rustmoment.

  • Alles goed willen doen en jezelf weinig ruimte geven om fouten te maken.

  • Je agenda volplannen en pas achteraf merken dat je geen tijd meer hebt om op adem te komen.

Deze patronen zijn niet zomaar ontstaan. Vaak hebben ze je op een bepaald moment geholpen. Misschien gaven ze je houvast, voorkwamen ze gedoe of hielpen ze je om aan verwachtingen te voldoen.

Het is dus niet nodig om jezelf ervoor te veroordelen.

Je kunt wel gaan onderzoeken of deze gewoontes nog passen bij wat je nu nodig hebt.

Waarom veranderen soms zo lastig is

Je kunt heel goed weten wat je anders wilt doen en het toch moeilijk vinden om dat vol te houden.

Dat komt doordat gedrag niet alleen wordt bepaald door wat je je voorneemt. Ook je omgeving, emoties, dagelijkse omstandigheden en vertrouwde gewoontes spelen mee.

Stel dat je meer rust wilt nemen. Je weet dat je daar baat bij hebt, maar zodra er iets geregeld moet worden, schuif je je eigen rust weer opzij.

Misschien vind je het lastig om iemand teleur te stellen. Misschien ben je gewend om verantwoordelijkheid te dragen. Of misschien merk je pas laat dat je over je eigen grenzen bent gegaan.

Je voornemen om meer rust te nemen is dan niet het enige waar je naar kunt kijken. Het helpt ook om te begrijpen wat het zo moeilijk maakt om die rust daadwerkelijk ruimte te geven.

Inzicht in je patroon kan je helpen om andere keuzes mogelijk te maken.

Je lichaam kan je iets laten zien

Patronen spelen zich niet alleen af in je hoofd. Je kunt ze soms ook lichamelijk opmerken.

Je merkt bijvoorbeeld dat je schouders zich aanspannen wanneer je veel van jezelf vraagt. Of dat je aan het einde van een drukke dag uitgeput bent, terwijl je nauwelijks hebt stilgestaan bij hoe je je voelde.

Misschien merk je dat je onrustig wordt zodra je even niets hoeft te doen. Of dat je steeds minder energie overhoudt doordat je maar blijft doorgaan.

Je lichaam geeft daarmee niet automatisch een verklaring voor je gedrag. Maar de signalen kunnen je wel uitnodigen om even stil te staan.

Wat gebeurde er voordat je je zo voelde? Wat vroeg je van jezelf? En wat had je op dat moment misschien nodig?

Door lichaam en brein samen te bekijken, kun je verbanden gaan herkennen die je eerder niet zag.

Van automatische reactie naar bewuste keuze

Het doorbreken van een patroon begint niet altijd met iets groots veranderen. Soms begint het met het moment waarop je merkt dat je weer in je vertrouwde reactie schiet.

Je zegt bijvoorbeeld automatisch ja, terwijl je eigenlijk geen ruimte hebt.

Vroeger merkte je dat misschien pas achteraf. Nu herken je het terwijl het gebeurt.

Dat kleine moment van bewustwording kan ruimte geven voor een andere keuze.

Je hoeft niet meteen nee te zeggen als dat nog een stap te ver voelt. Je kunt beginnen met even wachten, rustig ademhalen of zeggen dat je er later op terugkomt.

Zo ontdek je stap voor stap wat bij jou past.

Kleine veranderingen kunnen verschil maken

Een patroon dat je jarenlang hebt gevolgd, verander je meestal niet in één keer. En dat hoeft ook niet.

Kies liever één situatie waarin je iets wilt uitproberen.

Misschien wil je vaker pauze nemen voordat je helemaal uitgeput bent. Of wil je ontdekken wat er gebeurt wanneer je niet direct op iedere vraag reageert.

Stel jezelf eens deze vragen:

  • Welk patroon herken ik bij mezelf?

  • In welke situaties gebeurt dit vooral?

  • Wat levert dit gedrag me op, en wat kost het me?

  • Wat zou ik op zo'n moment eigenlijk nodig hebben?

  • Welke kleine, haalbare keuze kan ik eens uitproberen?

Je hoeft niet meteen alles te begrijpen. Nieuwsgierig onderzoeken is vaak een fijnere start dan jezelf dwingen om het vanaf nu perfect te doen.

Je hoeft jezelf niet opnieuw uit te vinden

Misschien heb je al vaker geprobeerd om je gewoontes te veranderen. En misschien voelde het alsof je telkens opnieuw moest beginnen.

Probeer eens met mildere ogen naar jezelf te kijken.

Terugvallen betekent niet automatisch dat je hebt gefaald. Het kan je juist informatie geven over de situaties waarin veranderen moeilijk wordt en over wat je nodig hebt om het anders aan te pakken.

Binnen de Vitastisch Lijf & Brein Methode kijk je daarom niet alleen naar wat je doet, maar ook naar de samenhang tussen je lichaam, je gedachten, je gevoelens en je dagelijkse gewoontes.

Je leert eerst opmerken wat er gebeurt. Vervolgens onderzoek je wat er mogelijk meespeelt. Van daaruit kun je ontdekken welke verandering jou ondersteunt.

Niet vanuit moeten, maar vanuit begrijpen.

Herstel ontstaat onderweg.

Een vraag om mee te nemen

Welk patroon herken jij bij jezelf? En wat zou er veranderen als je niet meteen probeert het op te lossen, maar eerst onderzoekt waarom het steeds terugkomt?

🌿 Soms begint een nieuwe keuze met jezelf iets beter begrijpen.