Door Diane Kamphuis – GGZ-agoog & holistisch therapeut
Je sleept jezelf door de dag. Je doet wat er moet gebeuren.
Niemand merkt hoeveel energie het je eigenlijk kost. En misschien denk je zelfs dat dit gewoon is geworden.
Vermoeidheid lijkt er een beetje bij te horen in ons drukke leven. We leven in een wereld waarin doorgaan vaak vanzelfsprekend is.
Een drukke baan, een gezin, afspraken, verplichtingen en een hoofd dat vaak nog doorgaat wanneer de dag eigenlijk al voorbij is.
Alle ballen hoog houden zonder erbij stil te staan of dat eigenlijk wel zo slim is.
Daardoor vergeten we soms hoe het voelt om écht uitgerust wakker te worden.
Misschien sta je altijd "aan".
Je hoofd denkt nog na over gisteren terwijl morgen alweer begint.
Je lichaam krijgt nauwelijks de kans om echt te herstellen.
Toch is er verschil tussen een keer moe zijn en langdurig vermoeid zijn.
Want als je regelmatig moe wakker wordt, weinig energie hebt, het gevoel hebt dat je batterij nooit helemaal oplaadt, of zelfs na een rustig weekend voelt dat maandag alweer te zwaar is, dan is het misschien goed om verder te kijken dan alleen je slaap.
Wat als vermoeidheid geen probleem is dat opgelost moet worden, maar juist een signaal is?
Misschien probeert jouw lichaam je niet af te remmen. Misschien probeert het je juist iets duidelijk te maken.
Vermoeidheid vertelt vaak een veel groter verhaal dan alleen een paar uur te weinig slaap.
Wanneer we moe zijn, denken we vaak direct aan slaap. Logisch ook. Maar meer slapen zorgt niet altijd automatisch voor meer energie.
Misschien herken je dit.
Je slaapt acht uur. Toch word je wakker alsof je de hele nacht hebt gewerkt.
Dat is frustrerend. Zeker als je niet begrijpt waar die vermoeidheid vandaan komt.
Dat komt doordat veel factoren samen bepalen hoeveel energie je hebt. Je lichaam is een slim systeem waarin alles met elkaar samenhangt.
Voeding, beweging, stress, hormonen, herstel, emoties en zelfs de manier waarop je denkt kunnen invloed hebben op hoe energiek je je voelt.
Welke signalen geeft jouw lichaam af?
Je lichaam probeert voortdurend met je samen te werken. Soms fluistert het. Soms moet het harder roepen.
Vaak probeert het lichaam al langere tijd duidelijk te maken dat er iets uit balans is. Alleen zijn we niet altijd gewend om naar die signalen te luisteren.
Veel voorkomende signalen zijn:
-
moeite hebben om op gang te komen in de ochtend
-
een energiedip in de middag
-
behoefte aan koffie, suiker of snelle koolhydraten
-
concentratieproblemen
-
een vol hoofd
-
sneller geïrriteerd zijn
-
moeite hebben om te herstellen na een drukke dag
-
het gevoel continu achter de feiten aan te lopen
Op zichzelf lijken deze signalen misschien niet zo bijzonder. Maar samen kunnen ze een belangrijke boodschap vertellen.
De invloed van stress op je energieniveau
Wanneer mensen aan stress denken, denken ze vaak aan drukte. Maar stress is veel breder dan dat.
Ook zorgen maken.
Altijd bereikbaar zijn.
Veel moeten van jezelf.
Weinig rustmomenten nemen.
Of langdurig over je grenzen gaan.
Dat zijn allemaal vormen van belasting voor je lichaam.
Je lichaam schakelt dan over op de overlevingsstand, zodat je nog even door kunt gaan.
Handig voor even. Maar niet als het weken, maanden of zelfs jaren duurt.
Je lichaam gebruikt vermoeidheid om je te laten merken dat herstel nodig is.
Voeding en energie: meer verbonden dan je denkt
Ook voeding speelt een belangrijke rol bij hoe energiek je je voelt.
Je lichaam gebruikt voeding als brandstof. Wanneer die brandstof niet goed aansluit bij wat jouw lichaam nodig heeft, kan dat invloed hebben op je energieniveau.
Sommige mensen merken bijvoorbeeld dat ze veel energiedips ervaren na maaltijden.
Anderen hebben voortdurend trek of voelen zich afhankelijk van koffie of zoetigheid om de dag door te komen.
Dat betekent niet automatisch dat je iets verkeerd doet. Wel kan het een uitnodiging zijn om nieuwsgierig te kijken naar wat jouw lichaam probeert duidelijk te maken.
Onzichtbare energielekken
Je doet alles wat vroeger vanzelf ging. Alleen kost het je tegenwoordig drie keer zoveel energie.
Naast slaap, stress en voeding zijn er nog veel andere factoren die energie kunnen kosten.
Denk bijvoorbeeld aan:
-
voortdurend overprikkeld zijn
-
perfectionisme
-
moeite hebben met grenzen stellen
-
weinig tijd voor herstel
-
altijd "aan" staan
-
emotionele belasting
-
onvoldoende ontspanning
Deze energielekken zijn niet altijd zichtbaar, maar kunnen ongemerkt veel invloed hebben op hoe je je voelt.
Wat als je niet nóg harder je best hoeft te doen, maar juist zachter mag leren luisteren?
Wanneer we vermoeid zijn, zoeken we vaak naar manieren om meer energie te krijgen.
Nog een kop koffie.
Nog even doorzetten.
Nog een supplement.
Nog een poging om productiever te worden.
Maar soms ligt de oplossing niet in harder werken. Soms begint verandering juist met luisteren.
Luisteren naar wat je lichaam probeert te vertellen. Want vermoeidheid is lang niet altijd de vijand.
Vaak is het een boodschapper.
Een uitnodiging om stil te staan bij wat jouw lichaam nodig heeft.
Wat kun je doen als je langdurig moe bent?
De eerste stap hoeft niet groot te zijn.
Vaak begint het met bewustwording. Door jezelf vragen te stellen zoals:
-
Wanneer voel ik me het meest moe?
-
Wanneer heb ik juist meer energie?
-
Welke gewoontes geven mij energie?
-
Welke situaties kosten mij energie?
-
Krijg ik voldoende ruimte om te herstellen?
Niet om jezelf te beoordelen. Maar om jezelf beter te begrijpen.
Want hoe beter je begrijpt wat jouw lichaam nodig heeft, hoe makkelijker het wordt om keuzes te maken die bijdragen aan meer energie, rust en herstel.
Tot slot
Vermoeidheid is niet altijd een teken dat je tekortschiet.
En het betekent niet automatisch dat je harder je best moet doen.
Soms is vermoeidheid simpelweg een signaal dat jouw lichaam aandacht vraagt.
Niet om te vechten tegen de vermoeidheid.
Maar om nieuwsgierig te worden naar wat eronder ligt.
Want juist daar begint vaak de weg naar meer energie, meer balans en meer herstel.
