Door Diane Kamphuis – GGZ-agoog & holistisch therapeut
Wat vertelt jouw vermoeidheid je?
Je wordt wakker en denkt:
Ik ben alweer moe.
Misschien heb je best lang geslapen.
Misschien ga je op tijd naar bed.
En toch voelt het alsof je batterij niet helemaal is opgeladen.
Overdag kom je misschien op gang met koffie. Je doet wat er moet gebeuren en probeert niet te veel na te denken over hoe moe je eigenlijk bent.
Tot je 's avonds op de bank zit en denkt:
Waar komt die vermoeidheid toch vandaan?
Veel mensen proberen vermoeidheid vooral op te lossen.
Meer slapen.
Meer koffie.
Gezonder eten.
Meer bewegen.
Of gewoon wat harder je best doen.
Maar misschien is het interessant om eerst een andere vraag te stellen:
Wat vertelt mijn vermoeidheid mij?
Vermoeidheid is meer dan behoefte aan slaap
Natuurlijk kan vermoeidheid betekenen dat je slaap nodig hebt.
Maar vermoeidheid kan ook samenhangen met hoe je dagen eruitzien, hoeveel spanning je ervaart, wat je eet, hoeveel je beweegt en hoeveel ruimte je lichaam krijgt om te herstellen.
Je lichaam kan behoorlijk lang doorgaan.
Totdat je merkt dat je energie steeds moeilijker terugkomt.
Dan kan het waardevol zijn om niet alleen naar de nacht te kijken, maar naar het geheel.
Hoe leef ik op dit moment?
Wanneer ben je eigenlijk moe?
Dat lijkt misschien een simpele vraag.
Toch kan het helpen om daar eens wat preciezer naar te kijken.
Ben je vooral moe wanneer je wakker wordt?
Komt de vermoeidheid in de middag?
Ben je na een drukke dag helemaal leeg?
Voel je je vooral mentaal moe?
Of voelt je hele lichaam zwaar?
En misschien nog belangrijker:
Wanneer voel je je juist wél energiek?
Dat laatste vergeten we soms.
We kijken zo gemakkelijk naar wat niet goed gaat, dat we vergeten te onderzoeken wanneer ons lichaam juist wél goed lijkt te reageren.
Vermoeidheid kan je iets vertellen over je dag
Stel dat je iedere middag rond dezelfde tijd instort.
Of dat je na een drukke dag nauwelijks nog energie hebt.
Of dat je na een weekend met veel afspraken helemaal leeg bent.
Dan kan het interessant zijn om niet alleen te denken:
"Waarom ben ik zo moe?"
Maar ook:
"Wat gebeurde er voordat mijn energie wegzakte?"
Misschien was je dag te vol.
Misschien heb je nauwelijks gegeten.
Misschien stond je de hele dag "aan".
Misschien heb je weinig bewogen.
Of misschien heb je juist veel gedaan zonder voldoende herstelmomenten.
Je hoeft niet meteen te weten wat de oorzaak is.
Het gaat er eerst om dat je een patroon gaat zien.
Ook je hoofd kan energie kosten
Vermoeidheid zit niet altijd alleen in je lichaam.
Een hoofd dat voortdurend bezig is, kan ook ontzettend veel van je vragen.
Piekeren.
Plannen.
Zorgen maken.
Alles onthouden.
Steeds schakelen.
Altijd bereikbaar zijn.
Je kunt de hele dag op de bank zitten en je aan het einde van de dag toch volledig uitgeput voelen.
Niet omdat je niets hebt gedaan.
Maar omdat je hoofd nooit echt heeft uitgestaan.
Daarom is het bij vermoeidheid interessant om niet alleen te kijken naar hoeveel je doet, maar ook naar hoeveel ruimte je hoofd krijgt om tot rust te komen.
En dan is er nog herstel
Misschien doe je genoeg.
Je werkt.
Je beweegt.
Je eet redelijk gezond.
Je gaat op tijd naar bed.
Maar toch kom je niet echt opgeladen uit de nacht.
Dan kan het helpen om jezelf af te vragen:
Krijgt mijn lichaam eigenlijk wel voldoende gelegenheid om te herstellen?
Herstel gebeurt niet alleen wanneer je slaapt.
Ook overdag heeft je lichaam momenten nodig waarop het niet voortdurend hoeft te presteren, reageren of aanpassen.
Een rustig moment.
Een wandeling.
Even niets.
Een gesprek waarin je jezelf kunt zijn.
Een avond zonder volle agenda.
Soms zit herstel juist in de ruimte tussen alles wat je doet.
Vermoeidheid hoeft geen gebrek aan discipline te zijn
Dit vind ik belangrijk.
Wanneer je moe bent, is het gemakkelijk om jezelf te beoordelen.
Ik moet gewoon eerder naar bed.
Ik zou meer moeten bewegen.
Ik moet gezonder eten.
Waarom lukt het anderen wel?
Maar vermoeidheid betekent niet automatisch dat je lui bent.
Of geen discipline hebt.
Of niet genoeg je best doet.
Je lichaam heeft misschien iets anders nodig dan nog meer van jezelf vragen.
Misschien is de vraag niet:
"Hoe krijg ik mezelf weer aan?"
Maar:
"Wat heb ik nodig om weer op te laden?"
Luister ook naar het verschil tussen moe en uitgeput
Er is een verschil tussen een keer moe zijn na een drukke dag en het gevoel dat je al langere tijd niet echt herstelt.
Als vermoeidheid blijft aanhouden, steeds erger wordt of je dagelijks functioneren beïnvloedt, is het belangrijk om daar serieus naar te kijken en zo nodig met je huisarts te bespreken.
Luisteren naar je lichaam betekent niet dat je alles zelf moet verklaren.
Het betekent dat je signalen serieus neemt.
Ook wanneer je nog niet weet wat ze betekenen.
Een kleine vermoeidheidscheck
Probeer eens een paar dagen bewust te letten op je energie.
Je kunt jezelf aan het begin en einde van de dag vragen:
Hoeveel energie heb ik vandaag?
Wanneer zakt mijn energie?
Wat heb ik daarvoor gedaan?
Hoe heb ik geslapen?
Hoe vol zit mijn hoofd?
Wanneer voelde ik me juist energiek?
Je hoeft geen ingewikkeld schema bij te houden.
Een paar woorden per dag kunnen al genoeg zijn.
Na een tijdje zie je misschien patronen die je eerder niet opvielen.
Misschien hoef je niet méér te doen
Misschien is dat wel de belangrijkste boodschap.
Wanneer je moe bent, is je eerste reactie misschien om iets toe te voegen.
Meer slapen.
Meer bewegen.
Meer vitamines.
Meer discipline.
Maar soms ligt de eerste stap juist in minder.
Minder moeten.
Minder prikkels.
Minder haasten.
Minder doorgaan.
Meer ruimte om te luisteren.
Want je lichaam vertelt je misschien allang dat je batterij leegloopt.
De vraag is niet alleen hoe je hem zo snel mogelijk weer vol krijgt.
De vraag is ook waardoor hij steeds leegraakt.
Verder lezen over luisteren naar je lichaam
Wil je beter leren herkennen wat je lichaam je vertelt?
→ Hoe leer je luisteren naar je lichaam?
→ Kleine signalen van je lichaam herkennen
→ Van fluisteren naar schreeuwen: wanneer je lichaam om aandacht vraagt
→ Voel je dat er iets niet klopt, maar weet je niet wat?
→ Luisteren naar je lichaam: waarom jouw klachten misschien geen probleem zijn, maar een boodschap
Van luisteren naar begrijpen
Wanneer je hebt ontdekt dat je lichaam signalen geeft, ontstaat vaak de volgende vraag:
Waarom ben ik eigenlijk zo moe?
Daar begint de volgende stap van de Vitastisch Lijf & Brein Methode: Begrijpen.
Want pas wanneer je beter begrijpt wat er in je lijf en brein gebeurt, kun je ontdekken wat jouw lichaam nodig heeft om te herstellen.
